Kiểm tra đơn hàng 
Gần đây, trên Threads, việc đọc sách tại quán cà phê hay các không gian công cộng tự nhiên trở thành chủ đề tranh cãi gay gắt. Nhiều người chỉ trích nói này là biểu hiện của thói làm màu, một nỗ lực khiên cưỡng nhằm xây dựng hình ảnh cá nhân mang tính hiếu tri thức. Làn sóng phê phán này thường tập trung vào những hình ảnh chụp sách chụp nước đi kèm các dòng trạng thái suy tư, coi đó là sự giả tạo để thu hút lượt tương tác. Sự nghi ngờ sâu sắc này phản ánh cái nhìn khắt khe, có phần định kiến của một bộ phận cư dân mạng đối với các hoạt động cá nhân diễn ra ở nơi công cộng.
Trước hết, đọc sách ở không gian công cộng - giống như mọi việc khác, như uống nước chanh, uống nước sấu, uống bột sắn, chơi game, hẹn hò, trao đổi công việc thậm chí ký hợp đồng - là hoàn toàn bình thường.
Trong việc đọc, mỗi cuốn sách đòi hỏi một môi trường tiếp nhận phù hợp để người đọc đạt được trải nghiệm tiếp thu tốt nhất. Có quyển cần sự tập trung tuyệt đối trong phòng ngủ yên tĩnh, nhưng cũng có những cuốn tiểu thuyết, tản văn phù hợp với không gian khoáng đạt của bãi biển hay công viên. Tương tự như người viết đi tìm cảm hứng sáng tạo ở thế giới bên ngoài để đưa vào trang giấy. Đọc cũng vậy. Người đọc hoàn toàn có quyền tìm kiếm không gian tương thích để kích hoạt trí tưởng tượng, giúp các con chữ khô khan sống dậy trong một bối cảnh cụ thể của đời thực.
Quán cà phê luôn là không gian gắn liền với hoạt động đọc và viết của các trí thức lớn, đóng vai trò như vườn ươm cho các tư tưởng vĩ đại. Tại Vienna vào những năm 1900, dưới thời Đế quốc Áo-Hung, các quán cà phê nổi tiếng như Cafe Central hay Cafe Griensteidl là nơi hội ngộ thường xuyên của những văn hào như Joseph Roth, Robert Musil và Stefan Zweig. Họ thảo luận (thậm chí cãi nhau) về các trào lưu triết học mới, đọc các ấn phẩm báo chí vừa xuất bản và sáng tác tác phẩm ngay tại bàn trà đông đúc.
Tại Buenos Aires, Roberto Arlt phần lớn làm việc ở quán cafe. Nhà văn lưu vong người Ba Lan Witold Gombrowicz thường xuyên đọc tiểu thuyết Argentina, tìm thấy những người bạn văn chương đồng điệu tại quán Cafe Rex. Chính tại không gian ồn ào này, ông đã hợp tác với một nhóm dịch giả trẻ tuổi để chuyển ngữ tác phẩm "Ferdydurke" nổi tiếng của mình sang tiếng Tây Ban Nha. Đối với những tên tuổi này, quán cà phê hoạt động hiệu quả như một phòng làm việc và thư viện thứ hai, nơi sự nhộn nhịp của đời sống phố thị kích thích tư duy sáng tạo của họ.
Quán cà phê về bản chất là một không gian công cộng mang tính chia sẻ và chuyển đổi linh hoạt. Khách hàng chi trả cho đồ uống và dịch vụ để đổi lấy quyền sử dụng một khoảng không gian và thời gian riêng tư nhất định. Trong các đô thị hiện đại, nơi diện tích sống cá nhân ngày càng chật hẹp, ngột ngạt và thiếu yên tĩnh, quán cà phê cung cấp một góc tập trung tạm thời với chi phí hợp lý. Đây là giải pháp hữu hiệu cho những người cần thay đổi không khí để giải tỏa căng thẳng trí óc. Miễn là người đọc sách không gây tiếng ồn lớn, không chiếm dụng không gian quá mức gây ảnh hưởng đến người chung quanh, họ có toàn quyền thực hiện sở thích cá nhân tại đây như một khách hàng bình thường.
Nhưng nói đi cũng phải nói lại, ta cũng cần xuất phát từ một thực trạng có thật trong xã hội tiêu dùng đương đại. Truyền thông những năm qua có đang thần thánh hóa việc đọc sách bằng những lợi ích bề nổi, gắn liền hành vi này với việc nâng cao đẳng cấp cá nhân, tích lũy vốn xã hội hay tối ưu hóa hiệu suất cuộc sống để nhanh chóng thành công? Phải xem điều đó trước tiên! Sự tâng bốc thái quá này làm biến dạng bản chất nguyên bản của việc đọc. Đọc sách vốn dĩ là một hoạt động cơ bản, làm nền tảng cho toàn bộ cuộc sống tinh thần. Có mấy ai bình luận một căn nhà mà chỉ đi nói về nền móng? Khi một số cá nhân cố tình phô diễn việc đọc như một biểu tượng của sự ưu tú vượt trội hoặc một công cụ định vị bản thân ở tầng lớp trí thức, dễ tự nhiên chuốc lấy phản kháng và phê phán gay gắt từ cộng đồng xung quanh (Hoặc chính họ muốn như vậy).
Sự hoài nghi đối với người đọc sách nơi công cộng còn bắt nguồn từ tâm lý mệt mỏi bao trùm trước trào lưu "sống ảo" trên các nền tảng mạng xã hội ngày nay. Đọc sách là một hành vi có tính trực quan rất cao, bắt buộc cuốn sách phải được mở ra trước mắt và giữ nguyên tư thế trong một khoảng thời gian dài. Sự hiển thị tự nhiên mang tính vật lý này dễ bị những người có tâm lý phòng thủ quy chụp thành hành vi diễn kịch để tạo dáng chụp hình. Việc vội vã đánh giá động cơ bên trong của người khác dựa trên biểu hiện bề ngoài cho thấy sự thiếu bao dung, định kiến của người quan sát, hơn là phản ánh đúng bản chất hành động thực tế của người đọc.
Bài gửi đến từ độc giả Nguyên Hoàng
