Kiểm tra đơn hàng 
Là một tượng đài bất diệt của chủ nghĩa duy mỹ với tuyên ngôn “nghệ thuật vị nghệ thuật”, Oscar Wilde đã biến chính cuộc đời mình thành một tác phẩm nghệ thuật. Bằng trí tuệ mẫn tiệp, những câu châm ngôn sắc sảo mang tính nghịch lý và ngòi bút trào phúng độc nhất vô nhị, ông từng bước lên đỉnh cao danh vọng, khiến cả giới thượng lưu London đương thời phải ngả mũ say mê, để rồi lại khép lại cuộc đời trong một bi kịch cay đắng và sự ghẻ lạnh của thói đạo đức giả.
Một làn gió mới
Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde sinh ngày 16 tháng 10 năm 1854 tại Dublin, Ireland. Ông được nuôi dưỡng trong một gia đình trí thức và nghệ sĩ lừng lẫy: cha ông là một bác sĩ phẫu thuật danh tiếng, còn mẹ ông là một nữ sĩ tài năng với tâm hồn nổi loạn. Chính nền tảng này đã hun đúc nên một Oscar Wilde với kiến thức uyên bác về cổ điển và một cá tính không trộn lẫn.
Sau những năm tháng rực rỡ tại Trinity College và Oxford, Wilde bước vào xã hội London như một hiện tượng. Với chiếc áo khoác nhung, đóa hoa hướng dương trên tay và những câu châm ngôn đầy tính mỉa mai, ông đã dẫn đầu Phong trào Duy mỹ với khẩu hiệu nổi tiếng: "Nghệ thuật vị nghệ thuật". Đối với Wilde, cái đẹp là giá trị cao nhất, và cuộc đời của mỗi người nên được sống như một kiệt tác. Ông không chỉ viết sách; ông biến chính sự tồn tại của mình thành một màn trình diễn nghệ thuật đầy lôi cuốn.
Đi tìm sự thật trong nghịch lý
Văn chương của Oscar Wilde không đi tìm những bài học đạo đức sáo mòn; nó đi tìm sự hoàn hảo trong hình thức và sự thật trong nghịch lý. Ông là bậc thầy của những câu cách ngôn (epigrams) - những đoản văn ngắn gọn nhưng có khả năng thách thức mạnh mẽ đối với tư duy thông thường.
Wilde tin rằng cái đẹp tồn tại độc lập, không cần mang lại lợi ích hay giá trị đạo đức. Khi lật mở những trang viết của Wilde, độc giả sẽ được trải nghiệm một thứ ngôn ngữ lộng lẫy, tràn đầy nhạc tính và những nút thắt tư duy khiến chúng ta phải nhìn nhận lại mọi giá trị mà mình hằng tin tưởng. Sự thông minh của Wilde ở cách ông biến những câu hỏi thành những tác phẩm nghệ thuật đầy mê hoặc.
Thế giới ngôn từ của Oscar Wilde
Mỗi tác phẩm của Oscar Wilde là một viên kim cương được mài giũa công phu. Dù ở thể loại nào, ông cũng để lại những dấu ấn không thể phai mờ:
The Picture of Dorian Gray (1890/1891)
The Picture of Dorian Gray xoay quanh Dorian Gray, một chàng thanh niên mang vẻ đẹp thánh thiện, rực rỡ. Say đắm trước nhan sắc ấy, họa sĩ Basil Hallward đã vẽ một bức chân dung tuyệt mỹ cho chàng. Bước ngoặt xảy đến khi Dorian gặp gỡ Lord Henry Wotton, một quý tộc theo chủ nghĩa khoái lạc, người đã tiêm nhiễm vào đầu chàng tư tưởng rằng tuổi trẻ và sắc đẹp là những thứ duy nhất đáng để theo đuổi trên đời. Quá hoảng sợ trước viễn cảnh sẽ già đi, Dorian đã buông lời thề độc địa: chàng sẵn sàng đánh đổi linh hồn để bức chân dung già đi thay mình, còn bản thân sẽ mãi mãi giữ được tuổi xuân.
Điều ước ma quỷ đó trở thành hiện thực. Trong suốt nhiều năm sau đó, Dorian tự do lao vào một lối sống tàn nhẫn, sa đọa và đầy rẫy tội ác mà không phải gánh chịu bất kỳ hậu quả nào trên thể xác. Vẻ ngoài của cậu vẫn giữ nguyên vẹn nét thanh tú, ngây thơ của thuở ban đầu. Thế nhưng, bức chân dung bị giấu kín trên gác xép lại hứng chịu mọi dấu vết của thời gian và tội lỗi, ngày càng biến dạng, mục nát và gớm ghiếc, trở thành tấm gương phản chiếu chính xác sự thối rữa trong linh hồn cậu.
The Importance of Being Earnest (1895)
Trong The Importance of Being Earnest, tác giả đã xây dựng một chuỗi tình huống nhầm lẫn danh tính cực kỳ tinh vi để phơi bày sự lố bịch của xã hội thượng lưu thời Victoria. Hai nhân vật chính - Jack Worthing và Algernon Moncrieff, đều tạo ra những “bản ngã giả” mang tên Ernest để thoát khỏi những ràng buộc đạo đức và quy tắc xã hội: Jack dùng cái tên này khi lên thành phố để sống tự do, trong khi Algernon lại mượn danh tính đó để chen vào đời sống của người khác vì tò mò và khoái cảm cá nhân.
Mâu thuẫn trở nên trớ trêu khi cả hai đều theo đuổi tình yêu với những cô gái lại khăng khăng chỉ muốn kết hôn với một người đàn ông mang tên Ernest, bởi họ tin rằng cái tên này tượng trưng cho sự đứng đắn và đáng tin. Từ đây, hàng loạt tình huống dối trá chồng chéo, những màn giả danh nối tiếp nhau, và sự thật liên tục bị bóp méo chỉ để duy trì một cái tên. Chính sự ám ảnh vô lý ấy đã cho thấy một nghịch lý cay đắng: trong xã hội đó, danh xưng và vẻ ngoài lại được coi trọng hơn bản chất và nhân cách thực sự. Wilde, bằng lối đối đáp sắc bén và hài hước, đã biến trò chơi ngôn ngữ và danh tính này thành một tấm gương châm biếm, nơi con người sẵn sàng đánh mất sự chân thật chỉ để phù hợp với những chuẩn mực hình thức đầy giả tạo.
The Happy Prince and Other Tales (1888)
Trong The Happy Prince and Other Tales của Oscar Wilde, ít ai ngờ rằng ông lại có thể viết nên những câu chuyện cổ tích thấm đẫm lòng nhân ái và tinh thần hy sinh sâu sắc đến vậy. Qua những truyện tiêu biểu như Chim họa mi và Hoa hồng hay Người khổng lồ ích kỷ, Wilde xây dựng nên những nhân vật mang tính biểu tượng - từ những sinh linh nhỏ bé sẵn sàng dâng hiến vì tình yêu, đến những tâm hồn lạnh lẽo đang chờ được đánh thức bởi lòng trắc ẩn. Mục tiêu của họ luôn hướng đến những nghĩa cử cao đẹp: hiến dâng trọn vẹn cho tình yêu hoặc tìm kiếm sự cứu rỗi thông qua sự vị tha.
Tuy nhiên, hành trình ấy không bao giờ dễ dàng, khi họ phải đối mặt với mâu thuẫn khốc liệt giữa lý tưởng hy sinh thuần khiết và một thực tại đầy ích kỷ, thực dụng. Chính trong sự va chạm đó, Wilde khéo léo gửi gắm những suy tư triết học sâu sắc về giá trị của sự cho đi và cái giá của lòng tốt, mà không cần đến bất kỳ lời răn dạy đạo đức nào.
Biểu tượng của tự do cá nhân
Thành tựu của Oscar Wilde không chỉ dừng lại ở những vở kịch luôn cháy vé tại West End hay những cuốn sách bán chạy. Ông đã thay đổi cách chúng ta nhìn nhận về nghệ thuật và tự do cá nhân:
Sự giải phóng ngôn từ: Wilde đã đưa nghệ thuật đàm thoại lên tầm cao mới. Ông chứng minh rằng văn chương có thể vừa giàu tính giải trí, vừa mang tính triết lý sâu xa.
Tiền thân của các phong trào văn hóa hiện đại: Tư duy của ông về bản sắc, về sự "diễn" trong đời sống và quyền được sống đúng với bản chất của mình đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều phong trào quyền con người sau này.
Ảnh hưởng phong cách: Lối sống của ông đã khai sinh ra hình tượng "Dandy" hiện đại - những người dùng gu thẩm mỹ để phản kháng lại sự thô kệch của thế giới công nghiệp.
Hào quang và bi kịch
Cuộc đời của Oscar Wilde là một bi kịch điển hình của cái đẹp va chạm với định kiến xã hội. Năm 1895, khi đang ở đỉnh cao danh vọng, ông bị cuốn vào vụ kiện chấn động với Marquess of Queensberry - cha của người tình của ông, Lord Alfred Douglas. Bị công khai buộc tội có quan hệ đồng tính, Wilde quyết định kiện ngược lại vì tội phỉ báng.
Nhưng chính lựa chọn này đã đẩy ông vào vực thẳm: phía đối phương đưa ra những bằng chứng về đời sống riêng tư, khiến phiên tòa nhanh chóng xoay chiều. Từ nguyên đơn, Wilde trở thành bị cáo trong một cuộc xét xử đạo đức khắc nghiệt, và cuối cùng bị kết án hai năm tù khổ sai vì tội “vi phạm thuần phong mỹ tục”.
Nhà tù Reading đã phá hủy sức khỏe và danh tiếng của ông, nhưng lại sinh ra một Oscar Wilde mới: sâu sắc hơn, bao dung hơn và thấu hiểu nỗi đau khổ hơn. Sau khi ra tù, ông sống những ngày cuối đời nghèo khổ và cô độc tại Paris dưới cái tên Sebastian Melmoth. Ông qua đời vào ngày 30 tháng 11 năm 1900 ở tuổi 46. Câu nói cuối cùng của ông tại khách sạn nghèo nàn: "Hoặc là cái giấy dán tường kia biến đi, hoặc là tôi" cho thấy cho đến tận hơi thở cuối cùng, tinh thần duy mỹ và khiếu hài hước của ông vẫn không hề lụi tàn.
Cái đẹp vượt lên trên nghịch cảnh
Oscar Wilde từng viết: "Tất cả chúng ta đều nằm trong vũng bùn, nhưng một số người trong chúng ta đang nhìn vào những vì sao". Văn chương của ông chính là "những vì sao" lấp lánh đó - một nguồn năng lượng thẩm mỹ mạnh mẽ giúp chúng ta chống chọi lại sự tầm thường và định kiến của cuộc đời. Cho đến nay, tư duy của Oscar Wilde về bản sắc và sự "trình diễn" trong đời sống vẫn giữ nguyên giá trị dự báo cho các trào lưu văn hóa hiện đại.
Đọc Oscar Wilde không phải để tìm kiếm sự an ủi, mà để thách thức những định kiến của chính mình và khám phá sự tinh vi trong ngôn từ.
Hãy ghé thăm InBook.vn ngay hôm nay để sở hữu bộ sưu tập Oscar Wilde trong tủ sách của bạn.
Những tác phẩm của Oscar Wilde hiện có tại InBook:
