E.M. Forster: Văn Chương Là Cầu Nối Giữa Người Và Người

E.M. Forster: Văn Chương Là Cầu Nối Giữa Người Và Người

"Only connect..." (Chỉ cần kết nối...) – hai từ ngắn ngủi nằm trong cuốn tiểu thuyết Howards End đã trở thành triết lý sống và sáng tạo nghệ thuật của Edward Morgan Forster.


Trong bối cảnh nước Anh bước vào thế kỷ XX với những biến chuyển mạnh mẽ về giai cấp, đế quốc và tư tưởng, E.M. Forster lựa chọn một con đường rất riêng. Ông không viết những bản anh hùng ca, cũng không xây dựng các nhân vật phi thường. Ông quan tâm đến những con người bình thường, những cuộc trò chuyện tưởng chừng rất nhỏ và những lựa chọn đời thường có thể làm thay đổi cả một cuộc đời. Đó cũng là lý do khiến hơn một thế kỷ trôi qua, văn chương của Forster vẫn giữ được sức sống đặc biệt.


Người quan sát tinh tế của xã hội Anh


E.M. Forster không phải là kiểu nhà văn thích tạo ra những cuộc cách mạng ồn ào; ông là một người quan sát kiên nhẫn, điềm đạm nhưng có một khả năng thấu thị đáng kinh ngạc.


Lớn lên giữa những bức tường định kiến của nước Anh Edwardian


Sinh năm 1879 tại London, E.M. Forster lớn lên trong một gia đình trung lưu và sớm tiếp nhận nền giáo dục tiêu biểu của tầng lớp trí thức Anh. Sau khi học tại King's College, Cambridge, ông kết giao với nhiều trí thức cấp tiến, những người đã góp phần hình thành tư tưởng nhân văn và tự do trong sáng tác của ông. Forster thuộc thế hệ chứng kiến nước Anh đứng giữa hai thời đại: một bên là những giá trị Victoria đã ăn sâu trong đời sống xã hội, một bên là một thế giới hiện đại đang đặt lại câu hỏi về giai cấp, giới tính, đế quốc và quyền tự do cá nhân.


Là một người đồng tính trong thời kỳ mà đồng tính luyến ái vẫn bị coi là phạm pháp tại Anh, Forster hiểu rất rõ cảm giác phải sống giữa những quy tắc mà bản thân không thuộc về. Trải nghiệm ấy khiến ông luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho những con người đứng ngoài các chuẩn mực xã hội. Không phải ngẫu nhiên mà phần lớn nhân vật của Forster đều là những người đang tìm kiếm một cách sống khác với những gì xã hội mong đợi ở họ.


Những chuyến đi làm thay đổi cách nhìn về thế giới


Không chịu giam mình trong những phòng trà ấm cúng của nước Anh, Forster đã thực hiện những chuyến đi dài ngày đến Ý, Hy Lạp và đặc biệt là Ấn Độ. Những trải nghiệm thực tế tại các vùng đất xa xôi này đã va chạm mạnh mẽ với tư duy phương Tây của ông. Ông nhận ra rằng, đằng sau lớp vỏ bọc văn minh của thực dân Anh là sự kiêu ngạo, định kiến và sự bất khả kết nối với người bản xứ. Những quan sát sắc bén này đã trở thành chất liệu vô giá cho những kiệt tác lớn nhất của ông sau này.


Sự kết hợp giữa hài kịch châm biếm và lòng nhân văn sâu sắc


Lối viết của E.M. Forster rất dễ tiếp cận, giàu chất thơ dịu nhẹ và luôn ẩn chứa một sự hóm hỉnh tinh tế đặc trưng của người Anh.


Châm biếm tầng lớp trung lưu giả dối


Forster có một khả năng tuyệt vời trong việc phơi bày sự lố bịch của những người quá coi trọng thể diện, những nghi thức xã giao rỗng tuếch và sự giàu có vật chất mà nghèo nàn về cảm xúc. Ông thường đặt những nhân vật bảo thủ này vào những bối cảnh hoàn toàn xa lạ – như miền quê nước Ý đầy nắng hay vùng đất Ấn Độ huyền bí – để ép buộc họ phải cởi bỏ lớp mặt nạ xã hội và đối diện với bản ngã thực sự của mình.


Khát vọng kết nối con người vượt lên trên mọi ranh giới


Dù viết về những xung đột gay gắt, Forster chưa bao giờ đẩy tác phẩm của mình vào sự thù hận tuyệt vọng. Ông luôn tìm kiếm những điểm chung, những khoảnh khắc thấu hiểu nhỏ bé giữa các nhân vật để bắc nhịp cầu qua những hố sâu ngăn cách. Với ông, bi kịch lớn nhất của con người là việc sống một "cuộc đời chưa kết nối" – một cuộc đời mà trí tuệ bị tách rời khỏi trái tim, và bản thân bị cô lập khỏi đồng loại.


Những tác phẩm kinh điển của E.M. Forster


A Room with a View (1908)

E.M. Forster: Văn Chương Là Cầu Nối Giữa Người Và Người


Một trong những cuốn tiểu thuyết lãng mạn và tươi sáng nhất của Forster, được chuyển thể thành bộ phim đoạt giải Oscar vô cùng nổi tiếng.


Câu chuyện theo chân Lucy Honeychurch, một cô gái trẻ người Anh thuộc tầng lớp thượng lưu, trong chuyến du lịch đến Florence, Ý cùng người cô bảo thủ của mình. Tại đây, họ được sắp xếp ở trong một khách sạn nhưng căn phòng lại không có cảnh quan nhìn ra sông Arno. Hai cha con nhà Emerson – những người lao động tự do, phóng khoáng và có phần kỳ dị – đã đề nghị đổi phòng của họ cho hai người phụ nữ. Sự gặp gỡ này, đặc biệt là tình cảm nảy sinh giữa Lucy và chàng trai trẻ George Emerson, đã làm lung lay toàn bộ những quy chuẩn đạo đức cứng nhắc mà Lucy được dạy dỗ. 


A Passage to India (1924)

E.M. Forster: Văn Chương Là Cầu Nối Giữa Người Và Người


Kiệt tác vĩ đại nhất và cũng là tác phẩm cuối cùng trong sự nghiệp viết tiểu thuyết của E.M. Forster, phản ánh những suy tư sâu sắc nhất của ông về chính trị và nhân sinh.


Lấy bối cảnh Ấn Độ dưới thời thuộc địa Anh, cuốn sách bắt đầu bằng tình bạn đẹp đẽ nhưng mong manh giữa bác sĩ Aziz – một trí thức người Ấn – và ông Fielding – một hiệu trưởng người Anh cởi mở. Tuy nhiên, sự cân bằng bị phá vỡ hoàn toàn sau một chuyến dã ngoại định mệnh đến hang động Marabar, khi cô gái trẻ người Anh Adela Quested cáo buộc bác sĩ Aziz đã cố tình tấn công cô trong hang động. Vụ việc ngay lập tức châm ngòi cho một làn sóng căng thẳng sắc tộc và chính trị dữ dội. 


Maurice (1971)

E.M. Forster: Văn Chương Là Cầu Nối Giữa Người Và Người


Tác phẩm mang tính cách mạng và dũng cảm nhất của Forster, được xuất bản theo di nguyện của ông sau khi ông qua đời vì tính nhạy cảm của đề tài lúc bấy giờ.


Cuốn sách kể về quá trình trưởng thành và tự chấp nhận bản thân của Maurice Hall, một người đàn ông đồng tính trong xã hội Anh thời Edwardian đầy định kiến. Khác với hầu hết các tác phẩm cùng đề tài thời bấy giờ thường kết thúc bằng cái chết hoặc sự bi thảm, Forster đã kiên quyết dành cho Maurice một cái kết có hậu – một cuộc sống tự do và hạnh phúc bên cạnh người mình yêu ở rìa xã hội. 


Tại sao chúng ta cần tinh thần của E.M. Forster ngày hôm nay?


Trong một thế giới hiện đại dường như đang ngày càng bị phân cực bởi các bộ lọc thuật toán, các quốc gia và các hệ tư tưởng, thông điệp của E.M. Forster lại trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.


Học cách lắng nghe và thấu cảm


Forster dạy chúng ta rằng, định kiến thường bắt nguồn từ sự thiếu hiểu biết và nỗi sợ hãi những gì khác biệt. Cách duy nhất để xóa bỏ nó không phải là những cuộc tranh cãi nảy lửa trên mạng xã hội, mà là những cuộc gặp gỡ trực tiếp, những cuộc trò chuyện chân thành và sự sẵn sàng đặt mình vào vị trí của người khác.


Tôn vinh những kết nối cá nhân


Giữa những biến động của lịch sử và sự sụp đổ của các đế chế, Forster tin rằng thứ duy nhất có giá trị trường tồn chính là tình yêu thương và sự gắn kết giữa những cá nhân. Sách của ông nhắc nhở chúng ta quay về với những giá trị cốt lõi: gia đình, bạn bè và lòng trắc ẩn hằng ngày – những điều nhỏ bé nhưng lại là nền tảng vững chắc nhất giữ cho nhân loại không bị chìm vào hỗn loạn.


Hãy tìm lại sự ấm áp và chiều sâu nhân văn trong tâm hồn mình qua những trang viết kinh điển của E.M. Forster trên InBook.vn ngay hôm nay.

Đang xem: E.M. Forster: Văn Chương Là Cầu Nối Giữa Người Và Người

0 sản phẩm
0₫
Xem chi tiết
Giỏ Hàng