Kiểm tra đơn hàng 
Có những nhà văn khiến người đọc bị cuốn hút bởi những cốt truyện ly kỳ hay những ý tưởng táo bạo. Cũng có những nhà văn khiến ta nhớ đến bởi một giọng văn đặc biệt, chỉ cần đọc vài dòng là có thể nhận ra. Và rồi có những nhà văn khiến ta thay đổi cách nhìn về con người, về nỗi đau và về chính sự tồn tại của mình. Han Kang thuộc về nhóm hiếm hoi ấy.
Khi Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố Giải Nobel Văn học năm 2024 dành cho Han Kang, nhiều độc giả trên thế giới xem đây không chỉ là chiến thắng của một cá nhân, mà còn là khoảnh khắc văn học Hàn Quốc bước lên một vị trí mới trên bản đồ văn chương thế giới. Trong lời trao giải, Viện Hàn lâm đã nhắc đến "văn xuôi thi vị mãnh liệt đối diện với những tổn thương lịch sử và phơi bày sự mong manh của đời sống con người" – một nhận định có lẽ không thể chính xác hơn khi nói về toàn bộ hành trình sáng tác của bà.
Điều khiến Han Kang trở nên đặc biệt không nằm ở việc bà viết về những chủ đề lớn lao như lịch sử, chiến tranh hay bạo lực. Điều khiến văn chương của bà trở nên ám ảnh nằm ở cách bà nhìn vào những điều ấy: bằng đôi mắt của một con người luôn tự hỏi làm thế nào chúng ta có thể vừa dịu dàng, vừa tàn nhẫn đến vậy.
Bản lĩnh cất tiếng từ những vùng im lặng của ký ức
Sự nhạy cảm văn chương của Han Kang là là kết quả của một quá trình trầm tích lâu dài giữa truyền thống gia đình và những chấn thương lịch sử.
Tiếng vọng từ vùng đất đau thương Gwangju
Sinh năm 1970 tại Gwangju, con gái của nhà văn kỳ cựu Han Seung-won, tuổi thơ của Han Kang trôi qua trong một ngôi nhà ngập tràn sách vở. Tuy nhiên, sự kiện định hình nên thế giới quan của bà chính là cuộc thảm sát Gwangju năm 1980. Dù khi đó gia đình bà đã chuyển lên Seoul sinh sống, những bức ảnh tư liệu giấu kín về những nạn nhân nằm xuống trong cuộc đấu tranh dân chủ năm ấy đã để lại một vết thương sâu hoắm trong tâm thức cô bé 10 tuổi.
Sự im lặng đáng sợ của xã hội và những tiếng thét câm lặng của lịch sử đã trở thành chất liệu đầu tiên thúc đẩy Han Kang cầm bút. Đối với bà, viết là một nỗ lực bền bỉ để gọi tên những người đã khuất và đi tìm câu trả lời cho câu hỏi: "Làm thế nào con người vừa có thể tàn bạo tột cùng, lại vừa có thể dịu dàng đến thế?".
Viết bằng cả thể xác và tâm hồn
Những ai từng đọc Han Kang đều dễ dàng nhận ra rằng cơ thể là một trong những hình tượng trung tâm trong thế giới nghệ thuật của bà. Cơ thể trong các tác phẩm của Han Kang không chỉ đơn thuần là nơi con người tồn tại, mà còn là nơi lưu giữ những tổn thương của lịch sử, của gia đình và của xã hội.
Điều thú vị là chính Han Kang cũng là một nhà văn viết bằng cả thể xác của mình.
Bà từng nhiều lần chia sẻ về những cơn đau đầu kinh niên, chứng đau dây thần kinh ở bàn tay và những khoảng thời gian việc viết lách trở thành một thử thách về mặt thể chất. Có lúc, bà không thể gõ bàn phím và phải dùng bút chì để viết từng dòng trên giấy. Việc sáng tác đối với Han Kang vì thế chưa bao giờ là một công việc nhẹ nhàng hay lãng mạn như cách người ta thường hình dung về nghề viết.
Có lẽ cũng vì vậy mà những trang văn của bà luôn mang đến cảm giác rất "hữu hình". Người đọc không chỉ đọc về nỗi đau mà còn cảm nhận được nó hiện diện trong từng chuyển động của cơ thể nhân vật: những cơn đói, sự suy kiệt, những giọt máu, sự lạnh giá của tuyết hay cảm giác bất lực khi đứng trước cái chết. Trong văn chương của Han Kang, nỗi đau không phải là một khái niệm trừu tượng. Nó có hình hài, có nhiệt độ và có sức nặng.
Nghệ thuật viết của Han Kang: Khi sự dịu dàng đối diện với bạo lực
Văn phong của Han Kang là một sự kết hợp độc đáo giữa tính hiện thực lạnh lùng và chất thơ bay bổng.
Chất thơ hóa giải sự tăm tối
Đọc Han Kang, độc giả thường bị choáng ngợp bởi khả năng chuyển hóa những trạng thái tâm lý cực đoan nhất thành những hình ảnh giàu chất thơ. Bà có thể viết về cái chết, sự tra tấn hay sự suy kiệt của thể xác bằng một giọng văn điềm tĩnh, uyển chuyển như một bài hát ru buồn.
Những hình ảnh thiên nhiên xuất hiện dày đặc trong các tác phẩm của bà: cây cối, tuyết, gió, ánh sáng, nước hay những cánh rừng sâu thẳm. Thiên nhiên trong văn chương Han Kang không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn trở thành nơi con người tìm kiếm một hình thức tồn tại khác – một tồn tại không bị chi phối bởi bạo lực, dục vọng hay những áp đặt của xã hội.
Nếu các nhân vật của Han Kang có một điểm chung, thì đó là khát vọng được sống đúng với bản chất của mình, cho dù cái giá phải trả đôi khi là sự cô độc hay thậm chí là sự hủy hoại chính cơ thể.
Cơ thể như một hình thức phản kháng
Một trong những chủ đề xuyên suốt trong các sáng tác của Han Kang là sự phản kháng của cơ thể trước những áp đặt của xã hội. Nhân vật của bà hiếm khi phản kháng bằng những lời tuyên bố mạnh mẽ. Họ chọn những cách thức âm thầm hơn: từ chối ăn uống, im lặng, rút lui khỏi thế giới hay ôm giữ ký ức của những người đã khuất. Chính sự im lặng ấy lại trở thành hành động phản kháng mạnh mẽ nhất.
Trong thế giới của Han Kang, cơ thể không bao giờ hoàn toàn thuộc về cá nhân. Nó luôn bị chi phối bởi những kỳ vọng của gia đình, định kiến giới, các thiết chế xã hội và cả những biến cố lịch sử. Vì thế, việc giành lại quyền quyết định đối với cơ thể cũng chính là hành trình tìm kiếm tự do của con người. Đó là lý do vì sao rất nhiều nhân vật của Han Kang lựa chọn những hành động mà xã hội xem là kỳ lạ hay cực đoan. Đằng sau những lựa chọn ấy không phải sự điên loạn, mà là khát vọng được thoát khỏi những hình thức bạo lực vô hình đang bao quanh họ.
Những tác phẩm không thể bỏ qua của Han Kang
The Vegetarian
Tác phẩm định mệnh đã đưa Han Kang bước ra ánh sáng của văn đàn quốc tế khi giành giải Man Booker International danh giá vào năm 2016. Câu chuyện kể về Yeong-hye, một người phụ nữ bình thường bỗng một ngày quyết định ngừng ăn thịt sau một cơn ác mộng kinh hoàng. Quyết định này ngay lập tức châm ngòi cho một chuỗi những phản ứng bạo lực, sự áp đặt từ phía người chồng, người cha và cả xã hội xung quanh cô.
Qua ba góc nhìn khác nhau từ những người thân cận nhất, tác phẩm là lời tố cáo đanh thép chống lại sự bạo lực của chế độ gia trưởng, đồng thời là hành trình tuyệt vọng của một cá nhân muốn từ bỏ phần "người" đầy thú tính để tìm về sự thuần khiết tuyệt đối của cỏ cây.
Human Acts
Nếu The Vegetarian nói về bạo lực ở cấp độ cá nhân thì Human Acts lại mở rộng phạm vi ấy ra toàn bộ lịch sử của một dân tộc. Được xem là một trong những tác phẩm quan trọng nhất của Han Kang, cuốn tiểu thuyết tái hiện cuộc thảm sát Gwangju thông qua nhiều góc nhìn khác nhau: từ những thiếu niên đã chết, những người sống sót cho đến những người mang vết thương tinh thần kéo dài hàng thập kỷ.
Điều khiến Human Acts trở nên đặc biệt nằm ở chỗ Han Kang không viết về lịch sử như một sự kiện đã kết thúc. Với bà, lịch sử luôn tiếp tục sống trong cơ thể và ký ức của những con người còn ở lại.
We Do Not Part
Trong We Do Not Part, Han Kang tiếp tục trở lại với những tổn thương lịch sử của Hàn Quốc thông qua vụ thảm sát trên đảo Jeju. Nhưng thay vì tập trung hoàn toàn vào lịch sử, cuốn sách mở rộng sang những suy tư về tình bạn, ký ức và sự kết nối giữa con người với con người. Những lớp tuyết trắng phủ kín tác phẩm vừa gợi lên vẻ đẹp của thiên nhiên, vừa trở thành biểu tượng cho sự mong manh của ký ức và nỗi đau.
Đây có lẽ là một trong những tác phẩm giàu chất thơ nhất của Han Kang, nơi người đọc cảm nhận được rõ nhất niềm tin của bà rằng sự thấu cảm chính là điều giúp chúng ta tiếp tục tồn tại giữa những mất mát của cuộc đời.
Tại sao chúng ta nên đọc Han Kang?
Đọc Han Kang không phải là tìm kiếm sự an ủi theo cách thông thường. Những cuốn sách của bà không hứa hẹn mang lại cảm giác dễ chịu hay một kết thúc trọn vẹn. Chúng buộc người đọc phải chậm lại, đối diện với những câu hỏi khó khăn về bạo lực, sự cô đơn, ký ức và nhân tính. Nhưng chính vì thế mà văn chương của Han Kang lại có sức chữa lành đặc biệt. Bà không chữa lành bằng cách phủ nhận nỗi đau. Bà cho chúng ta thấy rằng nỗi đau là một phần không thể tách rời của kiếp người, và điều khiến con người trở nên đẹp đẽ không phải vì chúng ta chưa từng tổn thương, mà bởi chúng ta vẫn có thể lựa chọn sự dịu dàng sau tất cả những tổn thương ấy.
Có lẽ điều đẹp nhất mà Han Kang đã làm trong suốt hành trình văn chương của mình là nhắc chúng ta nhớ rằng sự mong manh không phải là dấu hiệu của yếu đuối. Chính khả năng cảm nhận nỗi đau của người khác mới là điều khiến con người trở thành con người. Giữa một thế giới ngày càng ồn ào và vội vã, những trang sách của Han Kang giống như một khoảng lặng cần thiết. Một khoảng lặng để chúng ta học cách lắng nghe lịch sử, lắng nghe những vết thương của người khác và quan trọng hơn cả, học cách lắng nghe chính mình.
Hãy ghé thăm InBook.vn để tìm cho mình một cuốn sách của Han Kang, để cùng lắng nghe tiếng vọng của những tâm hồn nhạy cảm nhất.
Những tác phẩm của Han Kang hiện có tại InBook:
