Do Not Say We Have Nothing (2016) là tiểu thuyết văn học lịch sử của Madeleine Thien, nhà văn Canada gốc Hoa. Lấy bối cảnh trải dài từ thời Cách mạng Văn hóa Trung Quốc đến sự kiện Thiên An Môn năm 1989 và những năm sau đó, tác phẩm đan xen câu chuyện của nhiều thế hệ nghệ sĩ, trí thức và những người sống lưu vong. Với cấu trúc nhiều lớp cùng sự hiện diện xuyên suốt của âm nhạc cổ điển phương Tây, cuốn sách khai thác ký ức, mất mát và cách con người gìn giữ bản sắc giữa biến động lịch sử.
Nội dung
Năm 1990 tại Vancouver, Marie sống cùng mẹ sau cái chết đột ngột của cha - một nghệ sĩ piano người Trung Quốc nhập cư. Cuộc sống của cô thay đổi khi một cô gái tên Ai-ming xuất hiện và tạm trú trong nhà họ sau khi rời khỏi Trung Quốc. Qua những câu chuyện của Ai-ming, Marie dần tiếp cận quá khứ mà cha mình hiếm khi nhắc tới.
Dòng ký ức đưa câu chuyện trở lại Thượng Hải những năm 1960, nơi ba người bạn trẻ - Sparrow, Zhuli và Kai - theo học âm nhạc tại Nhạc viện Thượng Hải trong giai đoạn đất nước bước vào Cách mạng Văn hóa. Khi nghệ thuật và tư tưởng bị kiểm soát chặt chẽ, tình bạn, tình yêu và niềm tin của họ dần bị thử thách bởi các cuộc đấu tố, giám sát và áp lực chính trị ngày càng cực đoan.
Qua nhiều thập niên, số phận của các nhân vật tiếp tục gắn với những biến động lớn của Trung Quốc hiện đại, từ thời kỳ Mao Trạch Đông đến phong trào sinh viên ở quảng trường Thiên An Môn. Xen giữa các tuyến truyện là cuốn sách hư cấu mang tên Book of Records - nơi ký ức, truyền thuyết và lịch sử hòa lẫn vào nhau như một nỗ lực chống lại sự lãng quên. Trong một thế giới mà nhiều câu chuyện bị xóa bỏ hoặc bóp méo, điều gì còn lại để con người lưu giữ về chính mình?
Giá trị nổi bật và dấu ấn của tác phẩm
Do Not Say We Have Nothing được đánh giá cao nhờ cách kết hợp lịch sử Trung Quốc hiện đại với cấu trúc tự sự giàu tính âm nhạc và chiều sâu cảm xúc. Madeleine Thien khai thác các chủ đề như ký ức tập thể, kiểm duyệt, lưu vong và vai trò của nghệ thuật trong những giai đoạn bất ổn chính trị, nhưng vẫn giữ trọng tâm ở trải nghiệm cá nhân của từng nhân vật.
Tác phẩm từng giành Governor General’s Literary Award và Scotiabank Giller Prize, đồng thời lọt vào shortlist của Man Booker Prize 2016. Cuốn sách thường được xem là một trong những tiểu thuyết nổi bật viết về ảnh hưởng kéo dài của Cách mạng Văn hóa và sự kiện Thiên An Môn đối với nhiều thế hệ người Hoa trong và ngoài Trung Quốc.
Do Not Say We Have Nothing là một tiểu thuyết giàu chiều sâu về nghệ thuật, gia đình và sức mạnh của những câu chuyện được truyền lại qua nhiều thế hệ. InBook hy vọng cuốn sách sẽ mang đến cho bạn một trải nghiệm đọc vừa giàu cảm xúc vừa đáng suy ngẫm.