Hooked

“Hooked: How to Build Habit-Forming Products” (2014) là cuốn sách về kinh doanh và tâm lý học ứng dụng của tác giả người Mỹ Nir Eyal (sinh năm 1980), tập trung lý giải cách những sản phẩm kỹ thuật số được thiết kế để thu hút người dùng và dần hình thành thói quen sử dụng.

“Hooked” — Nir Eyal và nghệ thuật tạo nên những sản phẩm khiến người dùng hình thành thói quen

Trong “Hooked”, Nir Eyal giới thiệu mô hình “Hook” gồm bốn bước: Kích hoạt (Trigger), Hành động (Action), Phần thưởng biến đổi (Variable Reward) và Đầu tư (Investment). Thông qua mô hình này, tác giả lý giải những câu hỏi quen thuộc nhưng không phải ai cũng từng nghĩ đến: Vì sao chúng ta liên tục kiểm tra điện thoại? Vì sao có những ứng dụng chỉ cần mở một lần đã trở thành thói quen hằng ngày, trong khi những ứng dụng khác nhanh chóng bị lãng quên và xóa khỏi thiết bị?

Cuốn sách không chỉ dành cho những người đang xây dựng sản phẩm và muốn tạo ra trải nghiệm đủ hấp dẫn để người dùng quay trở lại, mà còn dành cho bất kỳ ai muốn hiểu điều gì đang diễn ra phía sau những thói quen tưởng như vô thức của mình. Bởi vậy, “Hooked” mang đến một góc nhìn đặc biệt: vừa hữu ích với các nhà thiết kế, nhà phát triển sản phẩm, vừa giúp người dùng nhận diện rõ hơn cách những sản phẩm số đang tác động đến hành vi của chính mình.

Khoa học đằng sau những thói quen

Điều đáng giá ở “Hooked” nằm ở việc cuốn sách giúp người đọc nhìn thấy cơ chế ẩn sau những thiết kế sản phẩm mà chúng ta thường tiếp nhận một cách vô thức. Tác giả không đơn thuần chỉ ra cách các sản phẩm tạo ra thói quen, mà còn gợi mở một câu hỏi quan trọng hơn: Khi đã hiểu cách mình bị cuốn vào một sản phẩm, liệu chúng ta có thể chủ động lựa chọn cách sử dụng nó?

Đọc “Hooked” không có nghĩa là bạn sẽ ngay lập tức từ bỏ những ứng dụng mình thường xuyên sử dụng. Nhưng khi hiểu được điều gì khiến mình liên tục quay lại, bạn sẽ bắt đầu nhận ra đâu là lựa chọn thực sự của bản thân và đâu là kết quả của một trải nghiệm được thiết kế để giữ chân người dùng. Sự nhận biết ấy có thể là bước đầu tiên để chúng ta sử dụng công nghệ một cách tỉnh táo và có chủ đích hơn.

Được xem là một trong những cuốn sách có ảnh hưởng trong lĩnh vực thiết kế sản phẩm và trải nghiệm người dùng (UX), “Hooked” mang đến góc nhìn đáng suy ngẫm cho cả những người tạo ra sản phẩm lẫn những người đang sử dụng chúng mỗi ngày. Sau đó, Nir Eyal tiếp tục viết “Indistractable” (2019), tập trung vào cách kiểm soát sự xao nhãng và giành lại quyền chủ động trước những yếu tố luôn tìm cách thu hút sự chú ý của chúng ta.

Cùng InBook đọc “Hooked” để hiểu điều gì khiến chúng ta khó đặt điện thoại xuống, và khám phá cách những thói quen tưởng như vô thức được hình thành — một cuốn sách hữu ích cho cả người xây dựng sản phẩm lẫn người muốn trở thành một người dùng công nghệ tỉnh táo hơn.