The Buddha in the Attic (2011) là tác phẩm xuất sắc thuộc thể loại tiểu thuyết lịch sử, văn học tâm lý xã hội và hiện sinh. Tác phẩm được viết bởi Julie Otsuka (sinh năm 1962), nữ nhà văn người Mỹ gốc Nhật nổi tiếng với lối viết giàu chất thơ, tinh tế và đầy sức nặng cảm xúc. Cuốn sách tái hiện một chương lịch sử đầy thăng trầm nhưng ít được nhắc đến về làn sóng di cư của phụ nữ Nhật Bản sang bờ Tây nước Mỹ vào đầu thế kỷ 20, nhanh chóng trở thành một hiện tượng văn học và gặt hái được nhiều giải thưởng danh giá.
Chuyến tàu vượt đại dương và thực tế nghiệt ngã nơi đất khách
Tác phẩm đặt bối cảnh vào giai đoạn sau Chiến tranh Thế giới thứ nhất, theo chân một nhóm phụ nữ trẻ tuổi rời bỏ quê hương Nhật Bản để bước lên chuyến tàu đến San Francisco. Họ là những "cô dâu qua ảnh" (picture brides) — những người kết hôn qua sự mai mối bằng những bức ảnh chân dung. Trên tay họ siết chặt tấm hình của những người chồng tương lai mà họ chưa từng gặp mặt, lòng tràn đầy hy vọng về một "Giấc mơ Mỹ" giàu có và tự do, đồng thời tự vẽ ra những viễn cảnh tương lai dù đầy bất định trên những bờ bến lạ lẫm.
Mạch tự sự của cuốn sách được triển khai thông qua một ngôi kể vô cùng đặc biệt: ngôi thứ nhất số nhiều ("Chúng tôi"). Lối kể chuyện này biến cuốn sách thành lời thì thầm tập thể, đại diện cho tiếng nói của cả một thế hệ phụ nữ. Biến cố lớn nhất của tác phẩm không phải là một đỉnh điểm bạo lực đơn lẻ, mà là sự vỡ mộng kéo dài khi họ đặt chân đến đất Mỹ. Những người chồng ngoài đời thực của họ không giàu có, trẻ trung như trong ảnh, mà phần lớn là những người lao động nghèo khổ, già nua và thô kệch.
Từ đây, những người phụ nữ phải trải qua những đêm đầu tiên đầy run rẩy và bàng hoàng trong vai trò làm vợ, tiếp sau đó là những năm tháng lao động cực nhọc, còng lưng trên các đồng ruộng hay làm việc trong gia đình của những người phụ nữ da trắng. Nỗi đau tinh thần dần tăng lên khi con cái của họ lớn lên, được giáo dục theo lối sống Mỹ và bắt đầu quay lưng, từ chối di sản văn hóa cũng như lịch sử của cha mẹ mình. Đỉnh điểm của bi kịch ập đến khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra, biến họ trở thành những "kẻ thù tiềm ẩn" trên chính đất nước họ đã cống hiến cả thanh xuân.
Ngôn từ giàu chất thơ và giá trị phục dựng ký ức lịch sử
The Buddha in the Attic mang giá trị văn học sâu sắc khi sử dụng một thứ ngôn ngữ khúc chiết, cô đọng nhưng có sức công phá tinh thần mạnh mẽ. Julie Otsuka không đi sâu vào việc xây dựng một nhân vật chính cụ thể, mà biến "Chúng tôi" thành một nhân vật khổng lồ để bóc tách những nỗi buồn, sự cô độc và cả những niềm an ủi nhỏ nhoi của một thế hệ phụ nữ bị lạc lối ở một vùng đất xa lạ. Tác phẩm đưa ra một góc nhìn đầy thấu cảm, công bằng về những hy sinh thầm lặng, lòng kiên cường và số phận của những người nhập cư trước những biến động tàn nhẫn của lịch sử và sắc tộc.
Về mặt thành tựu, tác phẩm đã xuất sắc giành giải thưởng PEN/Faulkner Award for Fiction vào năm 2012, đồng thời lọt vào danh sách rút gọn của giải thưởng National Book Award và Los Angeles Times Book Prize vào năm 2011. Tờ San Francisco Chronicle ca ngợi cuốn sách là một kiệt tác tinh tế, trong khi tờ Irish Times nhận định rằng trí tuệ và sự thấu suốt của tác giả đẹp đến mức làm lay động tâm hồn của mỗi người đọc. Cuốn sách là một tài liệu văn học quý giá, giúp lưu giữ vẹn nguyên những ký ức đau thương nhưng đầy kiêu hãnh của một cộng đồng.
Thấu hiểu những góc khuất của lịch sử và chạm vào chiều sâu cảm xúc của lòng kiên cường phái nữ qua ngòi bút của Julie Otsuka. Mua hàng ngay tại InBook.vn!