The Years (1937) và Between the Acts (1941) là hai tác phẩm cuối cùng thuộc thể loại tiểu thuyết hiện đại (Modernist Fiction) của văn học Anh, được sáng tác bởi Virginia Woolf (1882 - 1941). Hai cuốn sách đại diện cho nỗ lực phi thường của tác giả trong việc nắm bắt nhịp điệu của thời gian, sự tan rã của các giá trị truyền thống và nỗi ám ảnh về lịch sử châu Âu trước thềm Thế chiến thứ hai.
Dòng chảy của các thế hệ và sự ngưng đọng của khoảnh khắc
Trong The Years, bối cảnh bắt đầu vào một ngày mưa năm 1880 tại London, xoay quanh gia đình Pargiter thuộc tầng lớp trung lưu thượng lưu. Tiểu thuyết không tập trung vào một cốt truyện kịch tính duy nhất mà triển khai theo lối biên niên sử, dẫn dắt độc giả đi qua các cột mốc thời gian từ năm 1880, 1891, 1907 cho đến "Ngày nay" (giữa những năm 1930). Ở phần mở đầu, chúng ta chứng kiến sự chờ đợi mòn mỏi của những đứa con bên giường bệnh của người mẹ đang hấp hối, một sự kiện tưởng chừng riêng tư nhưng lại đánh dấu sự khởi đầu cho sự tan rã của cấu trúc gia đình Victoria cứng nhắc. Qua từng chương, các thành viên nhà Pargiter trưởng thành, già đi, đối mặt với những thay đổi về chính trị, quyền bầu cử của phụ nữ và những bóng ma của Thế chiến thứ nhất. Woolf không mô tả các sự kiện lịch sử lớn lao mà tập trung vào những chi tiết đời thường: tiếng chuông cửa, sự thay đổi của thời tiết, hay những mảnh đối thoại dở dang, từ đó phản chiếu sự trôi chảy vô tình của thời gian lên số phận con người.
Đến Between the Acts, bối cảnh thu hẹp lại trong một ngày duy nhất vào tháng 6 năm 1939 tại Pointz Hall, một ngôi nhà vùng nông thôn nước Anh. Biến cố khởi đầu là buổi biểu diễn kịch lịch sử thường niên của làng, do Miss La Trobe - một nghệ sĩ đầy trăn trở và lập dị dàn dựng. Trong khi thế giới bên ngoài đang nín thở trước nguy cơ một cuộc chiến tranh tàn khốc sắp bùng nổ, thì tại đây, những quan khách và dân làng lại cùng nhau xem một vở kịch tái hiện lại lịch sử nước Anh từ thời Trung cổ đến thời đại Victoria. Sự đan xen giữa thực tại đầy bất an của gia đình Giles và Isabella Oliver với những màn diễn trên sân khấu tạo nên một bầu không khí phân mảnh, nơi quá khứ và hiện tại va chạm nhau. Vở kịch của Miss La Trobe không chỉ là sự giải trí, mà là một nỗ lực tuyệt vọng để kết nối những cá nhân rời rạc thành một cộng đồng thống nhất trước khi thảm họa ập đến. Liệu nghệ thuật có thể hàn gắn những rạn nứt của tâm hồn và lịch sử, hay con người mãi mãi chỉ là những mảnh vụn trôi dạt giữa các hồi kịch của cuộc đời?
Đỉnh cao của kỹ thuật hiện đại và di sản văn học vĩnh cửu
The Years giữ một vị trí đặc biệt trong sự nghiệp của Woolf vì đây là cuốn sách bán chạy nhất của bà khi còn sống. Giá trị học thuật của tác phẩm nằm ở cấu trúc "tiểu thuyết - tiểu luận" (essay-novel), nơi Woolf nỗ lực kết hợp giữa hiện thực đời đời thường và những suy ngẫm triết học về sự tự do của phụ nữ cũng như cấu trúc xã hội. Trái ngược với phong cách "dòng ý thức" cực đoan trong các tác phẩm trước đó, The Years có lối viết trực diện hơn nhưng vẫn giữ được sự tinh tế trong việc nắm bắt những rung động nhỏ nhất của tâm lý con người. Nó phản ánh tư duy của một nghệ sĩ đang cố gắng đối thoại với công chúng rộng rãi về những biến động của thời đại mà không đánh mất đi căn tính nghệ thuật của mình.
Trong khi đó, Between the Acts được coi là khúc vĩ thanh đầy ám ảnh, xuất bản sau khi Woolf qua đời. Tác phẩm đạt đến trình độ cao về ngôn ngữ trữ tình và tính biểu tượng, thể hiện tư duy về sự phân mảnh của bản ngã và lịch sử. Ảnh hưởng của cuốn sách này trong văn học hiện đại là vô cùng lớn, khi nó tiên phong trong việc sử dụng cấu trúc "kịch trong kịch" để thảo luận về chính trị và căn tính dân tộc. Tác phẩm đã được đưa vào danh sách những tiểu thuyết quan trọng nhất của thế kỷ XX bởi nhiều tổ chức uy tín. Cả hai cuốn sách đều cho thấy nỗ lực bền bỉ của Woolf trong việc phá cách các hình thức kể chuyện truyền thống, khẳng định vị thế của bà như một trong những kiến trúc sư trưởng của nền văn học hiện đại thế giới.
Mua hàng ngay tại InBook.vn để sở hữu những di sản văn chương cuối cùng của Virginia Woolf!